Gelibolu ve Çanakkale’de İmar Planına İtiraz Ettikten Sonra Dava Açma Süresi Nasıl Hesaplanır?

Çanakkale ili ve Gelibolu ilçesi genelinde mülk sahiplerinin imar planlarına karşı hak ararken en çok hataya düştüğü ve bu nedenle davalarının esasa girilmeden reddedildiği aşama, plan askıdayken yapılan itirazlar ve sonrasındaki dava açma sürelerinin hesaplanmasıdır. Genellikle vatandaşlarımız, belediyeye veya valiliğe bir dilekçe verdikten sonra idareden "resmi ve yazılı bir cevap" gelene kadar aylarca beklemekte, bu bekleme süresinde ise dava açma sürelerini tamamen kaçırmaktadır. Beyaz Hukuk Bürosu olarak bu yazımızda, Danıştay’ın en güncel kararları ışığında, imar planına itiraz edilmesi halinde dava açma süresinin nasıl işlediğini ve karşı karşıya kalabileceğiniz süre tuzaklarını detaylıca ele aldık.

İmar hukukuna dair daha fazla hukuki yazı için tıklayınız: https://www.vedatbeyazhukuk.com/blog/categories/i-mar-hukuku

1. Gelibolu'da 3194 Sayılı İmar Kanunu Madde 8 Kapsamında Askıda İtiraz ve Süreçleri

İmar planları onaylandıktan sonra belediye ya da valilik tarafından 1 ay süreyle askıya çıkarılır. Mülkünüzün fonksiyonunu (örneğin konut alanından yeşil alana alınması) değiştiren bu planlara karşı ilk hak arama yolu askı süresi içinde yapılan itirazlardır.Eğer askı süresi (1 ay) içinde imar planına yazılı olarak itiraz ettiyseniz, dava açma sürenizin başlangıcı idarenin bu itiraza cevap verip vermemesine göre şekillenir:

A) Gelibolu Belediyesi veya Çanakkale İl Özel İdaresi'nin İtiraza Cevap Vermeyerek Sessiz Kalması (Zımni Ret)

Kanuna göre idare, askıdaki planlara yapılan itirazları incelemekle yükümlüdür. Ancak uygulamada Çanakkale ve Gelibolu’daki yerel idarelerin bu itirazları yanıtsız bıraktığı sıkça görülür. İdari yargıdaki son kanun değişiklikleri (7331 sayılı Kanun) ile bu süreç daha da hızlandırılmıştır:

• İmar planının askıdan indiği son günü takip eden günden itibaren, idarenin cevap verme süresi olan 30 günlük zımni ret süresi işlemeye başlar.

• Eğer idare bu 30 gün içinde itirazınızı kabul veya reddettiğine dair bir karar vermezse, itirazınız zımnen reddedilmiş sayılır.

• Bu 30 günlük sessizlik süresinin bittiği günü takip eden günden itibaren 60 günlük genel idari dava açma süreniz başlar.

  
  

Kritik Danıştay Tuzağı: İmar Kanunu’nun 8. maddesinde idarenin itirazları "15 gün içinde kesin karara bağlayacağı" yazar. Ancak Danıştay, süre hesaplamasında bu 15 günlük süreyi düzenleyici süre kabul eder ve dikkate almaz. Süre hesabı tamamen İYUK'taki zımni ret (30 gün) ve dava açma (60 gün) kurallarına göre yapılır.

B) Gelibolu Belediyesi veya Çanakkale İl Özel İdaresi'nin Zımni Ret Süresi Geçtikten Sonra Resmi Cevap Vermesi

Mülk sahiplerinin en büyük hak kaybı bu noktada yaşanmaktadır. Askıdan inişi takip eden 30 günlük zımni ret süresi bitmiş ve üzerine 60 günlük dava açma süresi işlemeye başlamışken, idare aylar sonra (örneğin 4 ay sonra) size resmi bir yazı gönderip "İtirazınız belediye meclisimizce reddedilmiştir" diyebilir.Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun (DİDDK) yerleşik ve güncel içtihadına göre; zımni ret oluştuktan ve dava açma süresi geçtikten sonra idare tarafından gönderilen resmi ret yazıları dava açma süresini YENİDEN BAŞLATMAZ (ihya etmez).

Bu resmi yazıya güvenerek yeniden 60 gününüz olduğunu düşünüp dava açarsanız, mahkeme davanızı süre aşımı yönünden ret edecektir. Dolayısıyla idarenin resmi cevabını beklememeli, zımni ret süresi biter bitmez davanızı açmalısınız.2. İmar Planının Kesinleşmesinden Sonra İYUK Madde 10 Kapsamında Plan Değişikliği Başvurusu Peki, imar planının askı süresini tamamen kaçırdıysanız veya askıdaki itirazınızın zımnen reddedilmesinin üzerinden yıllar geçtiyse artık hiç dava açamaz mısınız? Burada imar hukukunun dinamik yapısı devreye girmektedir.Mülk sahipleri, kesinleşmiş imar planlarının değiştirilmesi, eski haline getirilmesi veya taşınmazlarının plan kapsamından çıkarılması talebiyle İYUK 10. madde kapsamında idareye her zaman başvuru yapabilirler.

• Bu başvuru, idareden "yeni bir idari işlem tesis etmesini" istemek anlamına gelir.

• İdare bu plan değişikliği talebinize 30 gün içinde cevap vermelidir. Cevap verilmezse talep zımnen reddedilmiş sayılır ve takip eden 60 gün içinde imar planı değişikliğinin reddi işleminin iptali istemiyle dava açılabilir.

  
  

Danıştay İçtihatlarındaki Güncel Görüş Ayrılığı: Danıştay Altıncı Dairesi, kesinleşmiş plana karşı yapılan İYUK 10 başvurularının reddi üzerine açılan davalarda süre aşımı olmadığını, her zaman yeni bir işlem tesisinin istenebileceğini kabul etmektedir. Ancak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (DİDDK) son dönemde oy çokluğuyla içtihat değişikliğine gitmiş; askı süresinde itirazı bulunmayan veya dava açmayan ilgililerin yıllar sonra yaptığı İYUK 10 başvurularının yeni bir dava açma süresi başlatmayacağına karar vermiştir. Bu nedenle, kesinleşmiş planlara karşı İYUK 10 yolu denenirken üst kurul kararlarının getirdiği riskler mutlaka uzman bir avukatla değerlendirilmelidir.

3. Askı Süresi Sonrasında İYUK Madde 11 Kapsamında Başvuru Yapılabilir mi?

İmar planı askıdan indikten sonra, henüz genel dava açma süresi olan 60 gün geçmeden idareye yapılan itirazlar İYUK 11. madde başvurusu olarak nitelendirilir. Bu başvuru işleyen dava açma süresini durdurur.Ancak Danıştay genel olarak imar mevzuatında İmar Kanunu 8. maddesindeki askı içi itiraz yolunu özel bir usul olarak gördüğünden, askı süresi bittikten sonra yapılan İYUK 11 başvurularını çok sıkı şartlara bağlamakta ve çoğu zaman süreleri canlandırmayacağı yönünde kararlar vermektedir.

Sonuç: Gelibolu’da İmar Mağduriyeti Yaşamamak İçin Zamanlama Her Şeydir

İmar hukuku, idarenin kamu yararı kisvesi altında mülkiyet hakkınıza en çok müdahale ettiği alandır. Çanakkale ve Gelibolu gibi gelişmekte olan bölgelerde imar planı iptali davalarında başarıya ulaşmanın ilk ve en önemli şartı hak düşürücü nitelikteki bu karmaşık süreleri kaçırmamaktır. İdarenin yasal süresi geçtikten sonra verdiği yanıltıcı cevaplar veya mevzuattaki dağınıklık vatandaşların haklarını mahkeme önünde savunmasını engellemektedir.

Beyaz Hukuk Bürosu olarak, Gelibolu ve Çanakkale bölgesindeki arsalarınız, arazileriniz ve taşınmazlarınız üzerindeki imar planı değişikliklerini yakından takip ediyor; zımni ret, tebligat ve dava açma sürelerinizi milimetrik olarak hesaplayarak mülkiyet haklarınızı güvence altına alıyoruz. Hak kaybına uğramamak adına imar süreçlerinizde vakit kaybetmeden profesyonel hukuki destek almanızı tavsiye ederiz.